Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację Kodeksu postępowania karnego. Sprawy o korupcję zagranicznych funkcjonariuszy publicznych trafią do sądów okręgowych jako pierwszej instancji. Dotychczas rozpoznawały je sądy rejonowe. W latach 2021–2024 za przestępstwa korupcyjne związane z działalnością urzędniczą skazano w Polsce ponad 3,9 tys. osób. Tylko siedem spraw dotyczyło zagranicznych funkcjonariuszy. Reforma – wymuszona zaleceniami OECD – ma być sygnałem: Polska nie będzie bezpieczną przystanią dla międzynarodowych układów.
Zmiana właściwości sądów w sprawach korupcyjnych
Nowelizacja zmienia sposób rozpatrywania spraw związanych z korupcją zagranicznych funkcjonariuszy publicznych – czy to poza granicami Polski, czy w strukturach organizacji międzynarodowych. Przestępstwa wręczania i przyjmowania łapówek będą teraz należeć do sądów okręgowych. W uzasadnieniu czytamy: „Orzekanie o odpowiedzialności za powyższe czyny powinno zostać przekazane sędziom o z reguły większym doświadczeniu zawodowym oraz życiowym, a rozpatrywanie środków zaskarżenia takich wyroków – sądom apelacyjnym”. Nowe przepisy nie obejmą postępowań już prowadzonych w sądach rejonowych – te będą kontynuowane według dotychczasowych zasad. Nowelizację przyjął Sejm pod koniec marca, Senat zaakceptował ją w kwietniu.
Skuteczność walki z korupcją a zalecenia OECD
Dane za lata 2021–2024: za przestępstwa korupcyjne związane z działalnością urzędniczą skazano w Polsce ponad 3,9 tys. osób. Tylko siedem spraw dotyczyło zagranicznych funkcjonariuszy. Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że reforma to odpowiedź na zalecenia Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Ma poprawić postrzeganie Polski jako państwa skutecznie walczącego z korupcją w handlu międzynarodowym. Autorzy zmian podkreślają: postępowania dotyczące zagranicznych funkcjonariuszy publicznych mają zwykle wyjątkowy i precedensowy charakter – zwłaszcza w kontekście międzynarodowych relacji gospodarczych. Przepisy zaczną obowiązywać po 14 dniach od publikacji ustawy.
Czy zmiana właściwości sądów rzeczywiście zwiększy skuteczność ścigania korupcji zagranicznych funkcjonariuszy? Biorąc pod uwagę niewielką liczbę takich spraw, może pozostać symbolicznym gestem wobec OECD.
