1 lipca 2026 r. wchodzi w życie pakiet zmian w obszarze spraw obywatelskich. Nowelizuje on cztery ustawy: o dowodach osobistych, Prawo o aktach stanu cywilnego, o dokumentach paszportowych oraz o obywatelstwie polskim. MSWiA wskazuje cel: usprawnienie obsługi obywateli, uproszczenie procedur, dalsza cyfryzacja administracji. Zmiany odpowiadają na postulaty obywateli, urzędników stanu cywilnego i Rzecznika Praw Obywatelskich.
Dowody osobiste i akty stanu cywilnego – dłuższa ważność, łatwiejsze procedury
Projekt wydłuża ważność dowodu osobistego dla seniorów do 15 lat. Certyfikaty elektroniczne zachowują 10-letnią ważność. Odbierzesz dowód w dowolnej gminie. Utratę dokumentu dziecka zgłosisz elektronicznie. Nowelizacja rezygnuje z obowiązkowego wpisywania danych krytych (fikcyjnych danych ojca) w aktach urodzenia – wpis staje się fakultatywny. Możesz złożyć wniosek o sprostowanie wcześniejszych aktów z danymi przesłaniającymi. Nowe przepisy dają dostęp do dokumentacji zmarłego członka rodziny osobom najbliższym.
Paszporty i postępowania obywatelskie – doprecyzowanie przepisów, szerszy dostęp do danych
Nowelizacja doprecyzowuje procedury przy odmowie wydania lub unieważnieniu paszportu. Wprowadza zwrot nadpłaconej opłaty paszportowej. Wniosek online o paszport dla dziecka – tylko z numerem PESEL. Rozszerzono katalog danych do weryfikacji tożsamości przy wnioskach paszportowych. Minister właściwy do spraw wewnętrznych uzyska szerszy dostęp do danych z Rejestru Dowodów Osobistych i Rejestru Dokumentów Paszportowych w sprawach obywatelstwa (nadanie, uznanie, przywrócenie, zrzeczenie się, potwierdzenie posiadania lub utraty). Zmiany obejmują obywateli i organy – cel: cyfryzacja, uproszczenie procedur.
Czy ułatwienia – odbiór dowodu w dowolnej gminie, elektroniczne zgłaszanie utraty – rzeczywiście uproszczą życie obywateli? Czy mogą rodzić nowe wyzwania organizacyjne dla urzędów?
